Un edificio monumental construido como residencia personal de Antonio Vicente Zuazo de Mondragón y Ron, capitán de artillería y Primer Marqués de Almeiras. Era una mansión dieciochista de claro estilo tardobarroco, con ricos postulados decorativos e tipolóxicos da escola arquitectónica compostelana dominantes principios do século XVIII. Na época na que foi construída, non existía ningunha outra edificación capaz de competir en grandeza, modernidade e estilo arquitectónico.
Construída cara ao interior, cunha distribución de dúas plantas na que primaba o patio e o xardín interior (uns 800 m2), o exterior percibíase como un volume compacto de pedra de aspecto impenetrable . A fachada era, en termos compositivos, moi plana, simétrica, con ocos rodeados e fiestras en vigas exteriores para facilitar a maior entrada de luz natural. Ademais, a súa fachada principal cara á rúa San Andrés abría a través dun balcón de ferro forxado sobre a entrada principal. O vestíbulo de entrada caracterizábase por unha escaleira imperial central que organizaba o punto de partida da distribución dos espazos interiores.
En 1958, despois de case dous século e medio de existencia chea de infinidade de avatares, poñíase fin, coa súa demolición integral, a un dos edificios de carácter residencial máis importantes da cidade de A Coruña, e que entón coñecíase tamén como Pazo do Marqués de Almeiras ou Coorperativa Cívico-Militar. O alcalde Alfonso Molina propuxo o traslado da súa fachada á praza de Azcárraga, pero a súa morte impediu que se puidese levar a cabo; finalmente o edificio foi adquirido por unha empresa que derruba o pazo, e constrúe un bloque de vivendas no seu lugar.
Fontes: (SÁNCHEZ GARCÍA, Jesús Ángel, Julio VÁZQUEZ CASTRO, Alfredo VIGO TRASANCOS (eds.) e Juan David DÍAZ LÓPEZ (coord.) (2023). Arquitecturas añoradas. Memoria gráfica del patrimonio destruido en Galicia en el siglo XX. Gijón: Ediciones Trea.) – Revista “Quincemil”, O desaparecido Pazo de Almeiras na Coruña)
